Hoe Elisabeth haar plek vond door worstelen
De late namiddagzon baadt het witte zand van Oussouye in licht terwijl Elisabeth de arena betreedt. Ze komt tot rust, laat haar schouders zakken en maakt zich klaar om in actie te komen. Tegenover haar komt haar tegenstander naar voren. Elisabeth valt als eerste aan – een greep, een draai, een krachtige uitval – en het zand spuit omhoog terwijl ze haar tegenstander uit balans brengt, die met een dreun neerkomt. Er klinkt gejuich en “Kampioen!” weerklinkt door de arena. Elisabeth staat op, borst vooruit, ogen stralend. Op slechts 15-jarige leeftijd, hier op dit zonovergoten zand, voelt ze zich geworteld, sterk en onmiskenbaar thuis.
Maar voor Elisabeth was het gevoel ergens thuis te horen niet altijd vanzelfsprekend. Ze werd in 2010 als staatloze geboren, nadat haar ouders waren gevlucht voor het conflict in Guinee-Bissau in 1998, een oorlog die honderdduizenden mensen op de vlucht joeg. Ze groeide op zonder staatsburgerschap of officiële documenten. Zonder legale status waren haar mogelijkheden beperkt. Als meisje was het nog moeilijker om veilige plekken te vinden om te spelen en zich thuis te voelen.
Kracht opbouwen ondanks obstakels
Elisabeth groeide op in het grensgebied tussen Guinee-Bissau en Senegal. Omdat ze niet in het bevolkingsregister stond, moest ze naar een dorp vlakbij de grens verhuizen om naar school te kunnen gaan. Ze keek op naar de jongens die in haar gemeenschap aan worstelen deden en deed mee met de jongens bij voetbal en informele wedstrijden. Maar worstelen, zo zeiden velen, was niets voor meisjes. "Ze zeiden dat worstelen me minder vrouwelijk zou maken", herinnert Elisabeth zich.
In Senegal worden meisjes zoals Elisabeth nog steeds geconfronteerd met belemmeringen om aan sport te doen, waaronder schadelijke gendernormen en beperkte toegang tot veilige faciliteiten. Ongeveer drie op de tien meisjes trouwen voordat ze achttien zijn, wat hun onderwijs en deelname aan sport beperkt. Een recent rapport van UNESCO stelt dat bijna de helft van de meisjes tijdens de adolescentie stopt met sporten – veel meer dan bij jongens.
Het keerpunt
Haar leven veranderde toen haar oudere zus, Jeannine, lid werd van een worstelclub die werd ondersteund door het RECAF-Jeu-project (Renforcement des Capacités des Filles par le Sport et le Jeu) van Right To Play. Dit project werd gefinancierd door Global Affairs Canada via de Canadese regering en uitgevoerd door Right To Play in samenwerking met lokale partners. Het project ontwikkelt de vaardigheden van meisjes, leidt coaches op en betrekt gemeenschappen in Sédhiou en Ziguinchor, zodat meisjes kunnen spelen, zelfvertrouwen kunnen opbouwen, leiding kunnen geven en veilig kunnen blijven.
Jeannine werd later een gediplomeerd worstelcoach en moedigde Elisabeth aan om deel te nemen aan een trainingskamp dat werd ondersteund door Right To Play. Voor het eerst worstelde Elisabeth samen met andere meisjes. Ze vond het geweldig. Ze voelde zich er helemaal thuis.
"Op het kamp was ik ervan overtuigd dat alles wat een jongen kan, een meisje ook kan."
Toen Elisabeths zus Jeannine geblesseerd raakte en niet kon meedoen aan een worsteltoernooi op het kamp, nam Elisabeth het van haar over. Ze ontdekte niet alleen haar liefde voor de sport, maar ook haar talent ervoor. "Op mijn eerste dag heb ik geworsteld – en ik heb gewonnen", zegt ze glimlachend.
Dankzij gestructureerde coaching, een veilige omgeving en aanmoedigingen groeide Elisabeths zelfvertrouwen. Haar kracht en techniek trokken de aandacht van de coaches. Al snel werd ze uitgenodigd voor een nationale talentenscouting voor spelers onder de 17 jaar.
Om Senegal internationaal te vertegenwoordigen, had Elisabeth een nationaliteit nodig. De lokale autoriteiten werkten samen met haar familie om haar in de burgerlijke stand te laten registreren. Voor het eerst kreeg ze officiële identiteitsdocumenten. Ze werd ingeburgerd als Senegalese staatsburger en heeft sindsdien deelgenomen aan nationale toernooien en internationale trainingskampen in Europa, waarbij ze medailles won in Ziguinchor, Frankrijk en Marokko. Ze werd ook geselecteerd om Senegal te vertegenwoordigen op de Jeugd Olympische Spelen in Dakar in 2026.
“Ik had nooit gedacht dat sport mij een identiteit zou geven.”
Van erbij horen naar jezelf worden
Haar coach, Dieynaba, heeft haar transformatie de afgelopen vier jaar van dichtbij meegemaakt. Van een vastberaden beginner die de basistechnieken leerde, is Elisabeth uitgegroeid tot een zelfverzekerde leider die jongere meisjes in de club ondersteunt. Ze begeleidt hen en leert hen worsteltechnieken. "Tijdens de training geeft ze alles wat ze in zich heeft", zegt haar coach.
Van leerling tot leider — Elisabeth begeleidt een teamgenoot bij een worsteltechniek terwijl haar coach trots toekijkt.
Elisabeth wil dat andere meisjes ook kunnen genieten van wat zij heeft gevonden: een veilige plek om te trainen, vrouwelijke coaches van wie ze kunnen leren en inspraak in beslissingen over hun eigen leven. Ze pleit voor praktische veranderingen – sportfaciliteiten in de buurt, veilige routes, toiletten bij trainingslocaties – die ervoor zorgen dat meisjes blijven sporten.
"Sport heeft me kracht gegeven en een plek waar ik me thuis voel."
Het project "Renforcement des capacités des filles par le sport et le jeu" (RECAF-Jeu), uitgevoerd door Right To Play met financiering van Global Affairs Canada, stelt jongeren, en met name meisjes, in Sédhiou en Ziguinchor (Senegal) in staat om levensvaardigheden te ontwikkelen, gendergelijkheid te bevorderen, sociale barrières te doorbreken en leiderschap te tonen via sport. Tot nu toe heeft het project meer dan 10.000 jongeren bereikt.
